جایگاه مناسک در میان مخاطبان روشنفکری دینی/مذهبی

روشنفکری دینی/مذهبی یکی از جریان­های فکری فعال در عرصه اندیشه کشور است که مورد انتقادات درونی و بیرونی متفاوتی قرار گرفته‌است. نحوه برخورد با مناسک و مابه ازای عملی دین‌داری یکی از زوایای مورد انتقاد این جریان فکری است. اما عمده این انتقادات به شکل کلی و بر پایه نظری مطرح شده است و مخاطبان مورد توجه قرار نگرفته‌اند. این پژوهش سوال خود را جایگاه مناسک در میان مخاطبان و درک و دریافت آنها از آموزه­های روشنفکری دینی/مذهبی قرار داده و با روش­ کیفی و تکنیک­های مشاهده، مصاحبه و بررسی گفتار روشنفکران دینی/مذهبی و در نهایت تحلیل محتوای همه داده­های بدست آمده،آن را پی­گرفته است. برای این کار حسینه ارشاد به عنوان یکی از پایگاه­های بلامنازع روشنفکری دینی/مذهبی انتخاب شده و آموزه­های روشنفکران دینی/مذهبی فعال در دهه هشتاد و مخاطبینشان مورد تدقیق قرار گرفته­اند.

  • مقطع: پایان‌نامه کارشناسی ارشد
  • رشته: جامعه‌شناسی (پژوهش علوم اجتماعی)
  • دانشگاه: دانشگاه تهران
  • دانشکده: دانشکده علوم اجتماعی
  • استاد راهنما: دکتر سارا شریعتی
  • استاد مشاور: دکتر حمیدرضا جلایی‌پور
  • تاریخ دفاع از پایان نامه: مهر ۱۳۹۰

روشنفکری دینی/مذهبی یکی از جریان­های فکری فعال در عرصه اندیشه کشور است که مورد انتقادات درونی و بیرونی متفاوتی قرار گرفته‌است. نحوه برخورد با مناسک و مابه ازای عملی دین‌داری یکی از زوایای مورد انتقاد این جریان فکری است. اما عمده این انتقادات به شکل کلی و بر پایه نظری مطرح شده است و مخاطبان مورد توجه قرار نگرفته‌اند. این پژوهش سوال خود را جایگاه مناسک در میان مخاطبان و درک و دریافت آنها از آموزه­های روشنفکری دینی/مذهبی قرار داده و با روش­ کیفی و تکنیک­های مشاهده، مصاحبه و بررسی گفتار روشنفکران دینی/مذهبی و در نهایت تحلیل محتوای همه داده­های بدست آمده،آن را پی­گرفته است. برای این کار حسینه ارشاد به عنوان یکی از پایگاه­های بلامنازع روشنفکری دینی/مذهبی انتخاب شده و آموزه­های روشنفکران دینی/مذهبی فعال در دهه هشتاد و مخاطبینشان مورد تدقیق قرار گرفته­اند.

نتایج این پژوهش خبر از موضع سکوت و غیرشفاف روشنفکران دینی/مذهبی در ارتباط با مناسک می‌دهد که می تواند با دلایلی چون واکنش به فرمالیسم جاری در کشور، محدودیت امکان تجمع و استفاده از رسانه­ و نداشتن الگوی مشخص توجیه شود. اما دلیل آخر، مهم‌ترین دلیل درونی این موضع سکوت است که مورد اشاره مخاطبین قرار گرفته و با دلایل چند­گانه­ای قابل تبیین است؛ اول، نقد فرمالیسم و اصالت دادن به محتوای دین و در نتیجه از اهمیت انداختن شکل دین؛ دوم، فردگرایی و اهمیت انتخاب و برداشت فردی و رابطه بی‌واسطه با خداوند؛و در نهایت عقل­گرایی که خود محتواگرایی، فایده­گرایی و هدف­گرایی را در برخورد با مناسک به وجود آورده است.

 

تماس با ما

این آدرس پست الکترونیک توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

www.socio-shia.com